Zimowit jesienny (łac. Colchicum autumnale)

Pospolite nazwy:

Zimowit jesienny, Crocus lub Meadow saffron, Colchicum autumnale.

Opis rośliny:

Zimowit jesienny należy do rodziny Colchicaceaea. Roślina osiąga 8–30 cm wysokości. Trwałą częścią rośliny jest podziemna bulwa, z której wyrasta jesienią pęczek białych korzeni. Zimowit jesienny jest podobny do krokusa, ale rozwija się zupełnie inaczej: jesienią ukazują się tylko kwiaty (około 15 cm wysokości), natomiast liście wyrastają w marcu, w czerwcu zaś zasychają. Roślina wytwarza od 3 do 8 wąskolancetowatych, tępo zakończonych liści. W celach leczniczych wykorzystuje się bulwy (korzeń bulwiasty) i nasiona, chodź wykorzystuje się również kwiaty. Zimowit jesienny występuje naturalnie w południowej, zachodniej i środkowej Europie. Jest powszechnie uprawiona na całym świecie.

Działanie:

Przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwmalaryczne. Stosowany w leczeniu dny moczanowej (podagry), zapalenia stawów, stanów zapalnych skóry, rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej. Jest silnym środkiem przeciwzaparciom. Kolchicyna – główny składnik zimowitu jesiennego jest silnym czynnikiem hamującym podziały mitotyczne  komórek, ma silne działanie przeciwnowotworowe. Uważany jest jako środek przydatny w leczeniu marskości wątroby, białaczek, zapalenie opon mózgowych, zapalenia osierdzia, chorób reumatycznych, trombocytopenii.

Działanie w boreliozie:

Zimowit jesienny wykazuje następujące działanie:

  • przeciwbakteryjne wykorzystywane do zwalczania koinfekcji Ehrlichią
  • przeciwzapalne w zapaleniu stawów.

Chemia rośliny:

Acetylo-dimetylokolchicyna, demetylokolchicyna, desmetylokolchicyna, metylkokolchicyna, desmetylodeacetylokolchicyna, kwas salicylowy, kwas metylosalicylowy, alfa-lumikolchicyna, apigenina, autumnalina, kwas benzoesowy, beta-lumikolchicyna, kwas chelidonowy, koldamina, kolchicyna, kolchiceryna, kolchicen, kolchifolina, demekolcyna, gamma-lumikolchicyna, n-acetylodemekolcyna i wiele innych składników będących pochodnymi kolchicyny.

Sposób użycia wg. protokołu Buhnera:

Buhner zaleca stosować 20 kropli (ok. 2,5 ml) nalewki dziennie przez 7 dni. W razie potrzeby powtórzyć po 10 dniach.

Przygotowanie nalewki wg. Buhnera:

Nalewka octowa wg. Buhnera: 1,5 uncji wysuszonych bulw lub nasion macerować w 12 uncjach (ok. 0, 35 l) „najmocniejszego” octu przez 14 dni. Następnie odcisnąć i przecedzić. Dawka: 10-60 kropli (wg. King’s American Dispensatory, monografii zielarskiej z końca XIX wieku).

Nalewka alkoholowa wg. Buhnera: w proporcji 1:5, z 70 % alkoholem i 30 % wody. Kolchicyna jest dobrze rozpuszczalna zarówno w alkoholu, jak i wodzie. Tak przyrządzona nalewka daje 110 mg kolchicyny w postaci nalewki o zawartości 60 mcg w jednej kropli płynu.

Skutki uboczne:

Stosowanie zimowitu jesiennego może spowodować szereg działań ubocznych: luźne stolce, biegunka ( w przypadku większych dawek), nudności, wymioty, bóle brzucha, anemia aplastyczne, miopatia, łysienie. W przypadku wystąpienia działań ubocznych należy zmniejszyć dawkę lub zaprzestać stosowania.

Chociaż poważne skutki uboczne spowodowane używaniem tego zioła są wyjątkowo rzadkie ( w przeciwieństwie do jej wyizolowanego składnika, kolchicyny) jest ona potencjalnie bardzo toksyczna i powinna być stosowana z zachowaniem ostrożności i pod nadzorem doświadczonego terapeuty. Kolchicyna kumuluje się w organizmie i stałe jej przyjmowanie (nawet w przypadku niewielkich dawek) może wywołać po pewnym czasie działanie toksyczne. Wydzielony składnik, kolchicyna, jest znacznie bardziej toksyczny niż sama roślina i większość badań toksycznych została wykonana właśnie z użyciem czynnej substancji. Zasadniczo przy przemyślanym stosowaniu, roślina może być używana w sposób bezpieczny, jak to obecnie ma miejsce w standaryzowanym ziołolecznictwie w Niemczech.

Przeciwwskazania:

Ze względu na możliwość uszkodzenia płodu nie może być stosowana przez kobiety w ciąży, Nie stosować w okresie karmienia piersią za względu na łatwe przenikanie kolchicyny do mleka matki. Nie może być stosowana przez chorych z uszkodzeniami lub upośledzeniem czynności nerek i wątroby. Ponadto może utrudniać leczenie i nasilać infekcje po chirurgicznych zabiegach stomatologicznych.

Zachować ostrożność u osób z aktywną chorobą alkoholową ze względu na oddziaływanie na wątrobę i przewód pokarmowy.

Interakcje:

Krótkotrwałe stosowanie kolchicyny nie powoduje problemów. Jednak stosowanie jej przez dłuższy czas może wywołać szereg interakcji, które należy kontrolować. Nie zaleca się jej długoterminowego podawania w trakcie leczenia infekcji Ehrlichią.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) nie powinny być podawane razem z preparatami z Zimowita jediennego, ponieważ może to zwiększyć wystąpienie owrzodzeń żołądka i jelit. Kolchicyna może nasilić działanie leków zmniejszających krzepliwość krwi (heparyny, antykoagulentów, czynników trombolitycznych, inhibitorów agregacji płytek itp.). Nie należy jej stosować  z lekami wywołującymi zmiany w składzie krwi. Może zakłócić również proces wchłaniania B12.