Mykoplazma

Mykoplazma to bardzo mała bakteria, należąca do klasy Mollicutes, rodziny Mycoplasmataceae. Mykoplazma jest blisko spokrewniona z grupą bakterii Gram dodatnich, jednak w trakcie swojej ewolucji zmniejszyła znacznie wielkość swojego genomu, pozbyła się ściany komórkowej i w konsekwencji stworzyła unikatową formę mikroorganizmu. Jej najbardziej zewnętrzna część granicząca ze środowiskiem zewnętrznym to błona cytoplazmatyczna. Brak ściany komórkowej umożliwia mykoplazmie większą elastyczność i tym samym przyjmowanie różnych kształtów.

Pierwotnie uważano, że mykoplazma może żyć jedynie na powierzchni komórki. Obecnie wiadomo, że mykoplazmy bytują wewnątrzkomórkowo, co umożliwia im łatwą reprodukcję i ochronę przed systemem immunologicznym gospodarza.

Mykoplazma za względu na znaczna redukcję wielkości swojego genomu utraciła jednocześnie wiele  szlaków metabolicznych niezbędnych do syntezowania ważnych komponentów komórkowych  oraz produkcji energii. W związku z tym mykoplazma jest uzależniona od swojego gospodarza w kwestii pozyskiwania składników odżywczych oraz konkuruje o składniki odżywcze z komórkami ludzkiego organizmu.

Mykoplazma ma wysoce rozwinięte zdolności adaptacyjne do zmieniających się warunków środowiska. Z łatwością potrafi się przemieszczać pomiędzy różnymi gatunkami. Ponadto potrafi zmieniać strukturę  swojego genomu w celu przystosowania się do życia w nowych warunkach.

Mykoplazma działa w sposób destrukcyjny na organizm gospodarza przez:

  • naśladowanie antygenów zainfekowanego organizmu, wywołując objawy autoagresji
  • konkurowanie o składniki odżywcze z komórkami organizmu
  • zaburzanie metabolizmu
  • stymulowanie uwalniania reaktywnego tlenu i zapoczątkowanie kaskady reakcji tlenek azotu/ nadtlenoazotyn, prowadzącej do uszkodzenia komórek, szczególnie komórek nerwowych
  • utlenianie i niszczenie błon komórkowych, głównie błon komórek nerwowych i mitochondriów
  • uwalnianie toksyny.

Istnieje ponad 200 odmian tych bakterii. Do gatunków mykoplazm mogących wywołać choroby u ludzi należą przede wszystkim: Mycoplasma pneumoniae, Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis, Mycoplasma fermentans,  Ureaplasma urealyticum, Ureaplasma parvum oraz Ureaplasma penetrans.

Najbardziej popularne gatunki mykoplazm występujących u osób z chorobą z Lyme to Mykoplasma pneumoniae i Mycoplasma fermentans (incognitus).

Szacuje się, że  50% do 65% osób chorych na boreliozę jest zainfekowanych różnymi gatunkami mykoplazm. Najbardziej oporni na leczenie chorzy mają prawie zawsze infekcje mykoplazmami.

Nosicielami mykoplazmy są kąsające owady, głównie kleszcze, pchły i komary. Ponadto bakteria może  się przenosić drogą oddechowa, pokarmową, poprzez kontakty seksualne lub otwarte rany.

Objawy infekcji mykoplazmą

Mykoplazy powodują głównie infekcje układu oddechowego oraz moczowo-płciowego. Jednakże coraz częściej uważa się, że mogą powodować infekcje systemowe, zajmując każdy organ i będąc przyczyną wielu chronicznych schorzeń, między innymi reumatoidalnego zapalenia stawów.

Choroba może przebiegać bardzo różnie: od bezobjawowej, poprzez objawy lokalne (np. infekcje dróg oddechowych), aż po infekcje układową.

W osłabionym organizmie na skutek innej infekcji (np. krętkiem Borrelii czy chlamydiozą), zakażenie mykoplazmą może dawać bardzo poważne objawy. Mykoplazmy atakują miedzy innymi układ nerwowy, mięśnie (w tym serce) i stawy. Objawy zakażenia tym patogenem są bardzo zbliżone do objawów boreliozy.

Infekcja rozsiana może objawiać się w następujący sposób: zmęczenie nieprzechodzące po odpoczynku, nietolerancja wysiłku fizycznego, dysfunkcje neurologiczne, problemy psychiczne, problemy poznawcze, bezsenność, depresja, bóle głowy, bóle mięśni i stawów, opuchlizna stawów, bóle węzłów chłonnych, problemy z oddychaniem, pocenie się, mdłości, bóle brzucha, gorączka, chroniczne zapalenie spojówek, zmiany skórne (wysypki, rumienie), zapalenie mięśnia serca, osierdzia, wątroby, trzustki i inne objawy.

Diagnostyka zakażenia Mykoplazmą

Ryzyko kontaktu z mykoplazmami jest powszechne, co daje w efekcie wysoką częstotliwość seropozytywności (obecność przeciwciał we krwi). Najlepszą drogą potwierdzenia czynnej infekcji jest więc test PCR. Należy jednak pamiętać, że wynik ujemny testu nie wyklucza zakażenia. Niestety nie ma w naszym kraju laboratorium, które wykonuje badania w kierunku Mykoplasma fermentans (incognitus).